Büyük Selçuklu Tarihi

X.yüzy›l›n son çeyre¤inde bafllayan Türk göçü, sadece Türk tarihinin de¤il, ‹slâm
ve Dünya tarihinin de seyrini de¤ifltiren önemli bir olayd›r. Türkler bilindi¤i
gibi anayurtlar› Türkistan’dan, tarih boyunca çeflitli sebeplerle göç etmifllerdir.
Göçler genellikle güneye Çin’e, güneybat›ya Afganistan’a, bat›ya Karadeniz’in kuzeyi
ve Avrupa’ya olmufltur. X.yüzy›lda Karah›taylar›n güneyden s›k›flt›rmas›; be-
fleri ve ekonomik baflka nedenlerin de etkisiyle Türkistan’›n kuzeyindeki K›pçak
birli¤inin da¤›lmas›, yeni bir göç dalgas› bafllatt›. Bu s›rada Orta Seyhun bölgesinden
Aral-Hazar aras›na kadar uzanan yurtlar›nda yaflamakta olan O¤uzlar, bu göç
dalgas›n›n en önünde bulunmalar› sebebiyle, arkadan gelen bask›yla bat›ya ilk
geçecek olanlard›. Göktürk ve Uygurlar döneminde de devletin aslî unsurunu
oluflturan O¤uzlar, o hanedanlar›n çökmesi üzerine zaman içerisinde bat›ya çekilmek
suretiyle, söz konusu yurtlar›na yerleflmifllerdi. X. yüzy›lda Hazar Ka¤anl›¤›-
na ba¤l› bir yabgu taraf›ndan idare edilmekte iken, bu süreçte ‹slâmiyetle de tan›-
flan O¤uzlar, göçün yönünü Hazar’›n kuzeyinden güneyine, ‹slâm ülkelerine do¤-
ru çevirmifl bulunuyorlard›.
O¤uzlar’›n K›n›k boyuna mensup sübafl› Selçuk Bey’in, 980’li y›llarda yüz kiflilik
bir toplulukla Cend’e göçü ve Müslüman olmas›yla, tabiri caizse tarihin seyri de¤ifl-
ti. Sadece Türk Tarihinin de¤il, ‹slâm ve Dünya Tarihinin de ak›fl› bambaflka bir istikamet
ald›. Selçuk Bey’in, o günün flartlar›nda belki hiç önemsenmeyecek bu
hamlesi, yurtsuz ve devletsiz kalan bu topluluklar›, yar›m yüzy›l sonra Selçuklu
Devleti’nin çat›s› alt›nda toplayacak olan geliflmelerin milad› oldu. Devletin kuruludu¤u
Horasan ve ‹ran sel gibi akan Türkmenleri iskâna yetmedi. O¤uzlar, Selçuklu
sultanlar›nca sevk edildikleri Anadolu’da, küllî bir de¤iflim yaflatarak ikinci bir anayurt
kurdular. Burada Türkler’i siyasî birli¤e kavuflturup, yok olmaktan koruyan
Türkiye Selçuklular›, üç k›tada ve Akdeniz havzas›nda alt› yüz y›l hüküm süren Osmanl›’n›n
ve Türkiye Cumhuriyetinin de temeli, hattâ bizatihi kendisi oldular.
Türkler’in yak›ndo¤uya girdikleri dönemde, art›k iyice zay›flam›fl olan Abbasî
imparatorlu¤una karfl› ata¤a geçmifl olan Bizans ve ‹slâm›n dahilî bünyesini kemiren
Bat›nîlik meseleleri, bu O¤uz Türklerinin eseri olan Selçuklu Devleti eliyle
büyük ölçüde çözüldü.

Kaynak: ds.anadolu(edu.tr)